Author Archive
Walka klasyków z romantykami
Walka klasyków z romantykami – literackie zjawisko francuskie odnoszące się do bitwy artystycznej z roku 1830 jaka towarzyszyła końcowi jednej epoki w historii sztuki we Francji i narodzinom nowej: klasycyzm i ideały oświeceniowe odchodziły w cień, na plan pierwszy wysuwał się romantyzm.
Bezpośrednim powodem do wybuchu, jakbyśmy dziś powiedzieli – medialnej – bitwy, była prapremiera dramatu […]
Sentymentalizm w literaturze Polskiej
Sentymentalizm – kierunek umysłowy i literacki w Europie w II poł. XVIII w., ukształtowany w opozycji do klasycyzmu.
Cechy stylu sentymentalistycznego
Nasilenie pierwiastka uczuciowego.
Poszerzenie tematyki literatury i wzbogacenie jej o treści społeczne
W literaturze podkreślanie indywidualizmu bohaterów
Stylowi retoryczno-oratorskiemu przeciwstawienie intymności i czułości
Nastroje elegijne, smutek i melancholia
Wprowadzenie uczuć litości i empatii
Wprowadzenie folkloru
Naśladowanie natury, ale nie ucywilizowanej, lecz prostej, a […]
Sentymentalizm
Sentymentalizm – kierunek umysłowy i literacki w Europie w II poł. XVIII wieku, ukształtowany w opozycji do klasycyzmu.
Jego twórcami byli Jean Jacques Rousseau (we Francji) i Laurence Sterne (w Anglii). Nazwa nurtu pochodzi od dzieła Laurence’a Sterne’a Podróż sentymentalna.
Sentymentaliści w centrum zainteresowania stawiali człowieka i jego uczucia, skupiali się na indywidualizmie, wnętrzu. Uważali, że człowiek […]
Poezja barska
Poezja barska (1768-1772) – nurt w polskiej literaturze XVIII wieku o charakterze okolicznościowym, jest literackim wyrazem postulatów i poglądów polityczno-obyczajowych konfederatów barskich, walczących od 1768 roku do I rozbioru Polski z interwencją rosyjską i popierającym ją obozem królewskim oraz reformami społeczno-gospodarczymi.
Oświecenie w Polsce
W Polsce idee oświecenia przyjęły się później niż w krajach Europy Zachodniej, co było związane z tym, że mieszczaństwo zyskało większe znaczenie dopiero w II poł. XVIII w. Przyjmuje się, że ramy czasowe polskiego oświecenia od lat 40. XVIII wieku do roku 1822, z zastrzeżeniem, iż niektóre przejawy klasycyzmu przetrwały do połowy XIX w. Specyfiką […]
Oświecenie katolickie
Oświecenie katolickie (niem: Katholische Aufklärung) (wł:illuminismo catolico) – jedna z koncepcji historiografii XX-wiecznej, zgodnie z którą idee Oświecenia miały wpływ na rozwój doktryny i instytucji kościoła katolickiego w XVIII wieku.
Nurt myśli oświeceniowej obecny w większości katolickich krajów Europy (Włochy, Austria, Hiszpania) od lat 30. XVIII w. W początkach oświecenia wśród jego propagatorów w tych krajach […]
Nowa Heloiza
Nowa Heloiza pełny tytuł: Julia, Nowa Heloiza, listy dwojga kochanków, mieszkańców małego miasteczka u stóp Alp - powieść epistolograficzna napisana przez Jeana Jacquesa Rousseau w 1761 roku. Zalicza się do prozy sentymentalnej. Opisuje nieszczęśliwą miłość skromnego nauczyciela i jego arystokratycznej uczennicy z Clarens (koło Montreux) w Szwajcarii. Utwór składa się z listów kochanków ułożonych w […]
Literatura polska - oświecenie
Najważniejsze postacie polityki i kultury polskiego oświecenia
Wojciech Bogusławski (1757-1829)
Franciszek Bohomolec (1720-1784)
Franciszek Salezy Jezierski (1740-1791)
Franciszek Karpiński (1741-1825)
Franciszek Dionizy Kniaźnin (1750-1807)
Hugo Kołłątaj (1750-1812)
Stanisław Konarski (1700-1773)
Ignacy Krasicki (1735-1801)
Adam Naruszewicz (1733-1796)
Julian Ursyn Niemcewicz (1757-1841)
Stanisław Staszic (1755-1826)
Stanisław Trembecki (1739-1812)
Franciszek Zabłocki (1754-1821)
Haskala
Haskala (hebr. השכלה, “oświecenie”), Oświecenie żydowskie - ruch intelektualny europejskiego żydostwa w późnych latach XVIII wieku, opowiadający się za przyjęciem przez nich oświeceniowych ideałów, integracją ze społecznościami nieżydowskimi, polepszeniem edukacji dotyczącej spraw świeckich, nauczaniem języka hebrajskiego i historii żydowskiej. Haskala rozpoczęła szerszy ruch asymilacji Żydów europejskich, którego skutkiem były m.in. pierwsze żydowskie ruchy polityczne i […]
Oświecenie
Oświecenie – określane często jako Wiek Rozumu to prąd kulturalny oraz okres w historii Europy przypadający na lata 1688-1789. W rozumieniu szerszym: epoka w dziejach kultury europejskiej między barokiem a romantyzmem.
Ludzie oświecenia najbardziej cenili to, co można pojąć rozumem. Ważna cecha oświecenia to sekularyzacja państw europejskich oraz sformułowanie praw człowieka.
Do najważniejszych wydarzeń związanych z oświeceniem […]