Starożytność
Wenus z Willendorfu
Wenus z Willendorfu to mierząca 11,1 cm figurka z epoki paleolitu przedstawiająca postać kobiecą. Znaleziona w 1908 r. podczas prac drogowych w pobliżu miejscowości Willendorf w Austrii przez robotnika Johanna Verana, zidentyfikowana i opisana przez Josepha Szombathy’ego jako pochodząca z okresu oryniackiego (od nazwy jaskini Aurignac we Francji). Wyrzeźbiona jest z kamienia kredowego nie występującego […]
Wenus paleolityczna
Wenus paleolityczna - ogólne określenie niewielkich, kilkunastocentymetrowych posążków kobiecych, odnajdowanych na stanowiskach archeologicznych od Europy Zachodniej do Syberii (m.in. Willendorf, Galgenberg, Dolní Věstonice, Brassempouy). Pochodzą one z epoki środkowego i późnego paleolitu. Wspólną cechą tych figurek jest wyraźne podkreślenie pierwszo- (zewnętrznych - innych wówczas nie znano), drugo- i trzeciorzędowych cech płciowych kobiety: wydatnych piersi, brzucha […]
Trylit
Trylit (try + líthos czyli kamień) - budowla typu megalitycznego, zbudowana z trzech głazów: dwóch pionowych i trzeciego ułożonego poziomo.
Trylity budowano w neolicie i epoce brązu, prawdopodobnie jako obiekty kultu religijnego lub proste obserwatoria astronomiczne.
Teoria kurhanowa
Hipoteza stworzona w 1956 roku przez Mariję Gimbutas. Dotyczy rozwoju i rozprzestrzeniania ludności praindoeuropejskiej. Uwzględnia występowanie kurhanów, zależności językowe oraz dystrybucję genu R1a z markerem (M17).
Również poprzednie kultury naddunajskie wykazują podobieństwa. W rozwoju kultur mamy fale migracji, których najbardziej genetycznie prężne czoła czasami zawracają po napotkaniu naturalnych barier (TBH). Jest to uzupełnienie hipotezy kurhanowej, zakładającej […]
Technokompleks
Technokompleks w archeologii jednostka taksonomiczna używana przez badaczy do oznaczenia grupy kultur archeologicznych będących do siebie podobnymi pod względem występujących w nich rodzajów i form narzędzi krzemiennych oraz technik stosowanych do ich wytwarzania. Technokompleks można uznać za odpowiednik kręgu kulturowego.
Sztuka prehistoryczna
Sztuka prehistoryczna – trudno jest oddzielić poszczególne zagadnienia związane ze sztuką tych najstarszych dziejów ludzkości. Jedynym “zapisem” mówiącym nam o dokonaniach człowieka są znaleziska archeologiczne pochodzące z tamtych czasów. Jest to jednak wiedza dość wyrywkowa, nadal dokonywane są odkrycia, które mogą obraz uzupełnić, ale także nieco zmienić. Wystarczy wspomnieć, że słynne znaleziska w jaskiniach w […]
Szlak bursztynowy
Szlak bursztynowy
W szerszym znaczeniu określenie powiązań handlowych pomiędzy europejskimi krajami basenu Morza Śródziemnego, a ziemiami leżącymi na południowym wybrzeżu Bałtyku.
W znaczeniu węższym przebieg tras zorganizowanych wypraw po bursztyn, nasilonych od I w. naszej ery.
Początkowo bursztyn był przedmiotem wymiany handlowej, w której pośrednikami byli Celtowie. Pierwsze zorganizowane wyprawy po elektron odbywały się w V w. p.n.e.. […]
Stonehenge
Stonehenge – jedna z najsłynniejszych, europejskich budowli megalitycznych, pochodząca z epoki neolitu oraz brązu. Megalit położony jest w odległości 13 km od miasta Salisbury w hrabstwie Wiltshire w południowej Anglii. Najprawdopodobniej związany był z kultem księżyca i słońca. Księżyc mógł symbolizować tutaj kobietę (biorąc pod uwagę jej co miesięczną menstruację), słońce - mężczyznę. Składa się […]
Rewolucja neolityczna
Rewolucja neolityczna – termin określający przechodzenie skupisk ludzkich od wędrownego trybu życia związanego ze zbieractwem, myślistwem i łowieniem ryb do trybu osiadłego, w którym źródłem utrzymania stało się rolnictwo i hodowla.
Rewolucja neolityczna rozpoczęła się około 10 000 lat temu (około 8 000 lat przed naszą erą) wśród ludów Bliskiego Wschodu zamieszkujących obszary Mezopotamii, Syrii i Egiptu. Jednocześnie […]
Religie prehistoryczne
Religie prehistoryczne to te religie, których istnienia możemy się domyślać na podstawie wykopalisk archeologicznych, obejmujących początkowy okres dziejów ludzkości do mniej więcej 3300 p.n.e., to znaczy do momentu, w którym przypuszczalnie wynaleziono pismo. Przez cały ten okres wierzenia przekazywane były ustnie oraz na drodze zachowań naśladowczych, czyli powielania z pokolenia na pokolenie pewnych rytuałów, gestów […]