Archive for luty, 2008
Vanitas
Vanitas (łac. marność) - motyw religijno-artystyczny związany ze sztuką, poznaniem i czasem.
Pojęcie ma związek z myślą przewodnią księgi Koheleta – Vanitas vanitatum et omnia vanitas - Marność nad marnościami, i wszystko marność (Koh 1,2).
Motyw marności najbardziej widoczny jest w epoce średniowiecza i baroku, fascynacja śmiercią i przemijaniem przejawiała się w sztuce i literaturze. Przemyślenia na […]
Sztuka barokowa w Polsce
W Polsce barok pojawił się w na przełomie XVI i XVII wieku. Był to okres panowania pierwszych królów elekcyjnych i kontrreformacji. Czas prowadzenia długoletnich wojen z sąsiadującymi państwami (Szwecją, Rosją, Turcją) oraz niepokojów wewnętrznych (powstania kozackie: Kosińskiego, Nalewajki, Chmielnickiego). Lat, podczas których, rozegrano wiele bitew odnosząc wspaniałe zwycięstwa i pamiętne porażki. Okres, w którym największy […]
Szkoła rzymska
Szkoła rzymska - prąd w muzyce baroku dojrzałego. Kierunek ten odnosi się do techniki tworzenia kompozycji i gry na skrzypcach i jemu podobnych instrumentów. Był on krótkotrwały, założył go Arcangelo Corelli po tym jak środowiska Akademii Arkadyjskiej rozpoczęły dyskusję na temat stosowanych przez założyciela nurtu progresji kwintowych w sonatach triowych. Tak więc prąd odnosi się […]
Sumacja
Sumacja - termin ten jest bardzo popularny w poezji baroku. Polega ona na zebraniu wszystkich najważniejszych elementów wiersza, by poprzez pomysłowe ich połączenie spowodować nowy, zaskakujący efekt. Innymi słowy, na końcu tekstu następuje zsumowanie (nagromadzenie) wyrazów, które pojawiły się wcześniej w wierszu.
Sarmatyzm
Sarmatyzm – barokowa formacja kulturowa w Polsce od końca XVI do schyłku XVIII w. Opierał się na micie, jakoby szlachta polska miała pochodzić od Sarmatów - starożytnego ludu zamieszkującego początkowo między Dolną Wołgą a Donem. Po Sarmatach szlachta miała odziedziczyć umiłowanie wolności, gościnność, dobroduszność, męstwo oraz odwagę. Odegrał on ważną rolę w barokowej literaturze polskiej […]
Rokoko
Rokoko - styl, nurt w sztuce, zwłaszcza w architekturze wnętrz, ornamentyce (rocaille - muszla zdobiąca grotę), rzemiośle artystycznym (głównie porcelana i meble), malarstwie. Wywodzi się z baroku, występujący w Europie około połowy XVIII wieku. Odznacza się lekkością i dekoracyjnością form, swobodną kompozycją, asymetrią i płynnością linii oraz motywami egzotycznymi (np. chińskimi). Styl rokokowy najsilniej rozwinął […]
Pałac Konopków
Pałac Konopków — późnobarokowy pałac wybudowany w latach osiemdziesiątych XVIII wieku w Wieliczce przez braci Konopków. Pierwotnie składał się z piętrowego pałacu ze ścianą frontową zwróconą ku zachodowi, tarasu, dziedzińca oraz zabudowań gospodarczych. Konopkowie sprzedali pałac władzom austriackim, które przeznaczyły go na budynek dla kopalni. Służył jako mieszkanie rodzinom urzędników salinarnych. Zamieszkiwał tu Feliks Piestrak, […]
Neostoicyzm
Neostoicyzm - kierunek filozoficzny, będący połączeniem stoicyzmu i chrześcijaństwa.
Twórcą neostoicyzmu był belgijski humanista Justus Lipsius. W 1584 przedstawił on jego zasady w słynnym dialogu De constantia (O stałości). Później rozwinął je w traktatach Manductio ad stoicam philosophiam (Wprowadzenie do filozofii stoickiej), Physiologia stoicorum (Fizyka stoików) i Ethica (Etyka).
Neostoicyzm jest filozofią praktyczną. Według niej, podstawowa zasada […]
Muzyka barokowa
Muzyka barokowa - muzyka epoki, której początek w historii muzyki wyznacza data skomponowania w roku 1597 przez Jacopo Periego pierwszej opery zatytułowanej Dafne, a koniec - połowa XVIII w., kiedy to powstawały kompozycje ostatnich twórców baroku takich jak: Antonio Vivaldi, Johann Sebastian Bach, Georg Friedrich Händel, Jean-Philippe Rameau czy Domenico Scarlatti.
Szczególną rolę odgrywały w tym […]
Jan Andrzej Morsztyn
Jan Andrzej Morsztyn herbu Leliwa (ur. 24 czerwca 1621, zm. 8 stycznia 1693 w Paryżu) – polityk, podskarbi wielki koronny, przywódca stronnictwa profrancuskiego, poeta, czołowy przedstawiciel polskiego baroku dworskiego, marinista.
Życiorys
Jan Andrzej Morsztyn urodził się w roku 1621 w okolicach Krakowa. Jego ojciec był zamożnym ziemianinem wyznania kalwińskiego. Rodzina korzeniami sięgała osiedlonego w XIV wieku na […]